Sjahid

Sjahid — also shahid, the Arabic term for a martyr of the faith — was the status accorded by the Acehnese religious resistance to those who fell in the prang sabi (the holy war) against the K.N.I.L.. In Oom Ambon van het K.N.I.L. the sjahid is the religious framing of the death of the Tiriō resistance leaders: Tgk. Mat Amin fell as a geloofsgetuige (a witness of the faith) at the Battle of Aneu Galong in 1896; Tgk. Tjhi Ma’at became sjahid, geloofsmartelaar in de heilige oorlog when he was killed by the korporaal Nussy on 3 December 1911.

Jahid was the term — a Dutch rendering of the Arabic shahīd, witness or martyr — applied by H. van Kol in the Tweede Kamer on 16 November 1897 to the Acehnese fighters who allowed themselves to be shot down in the prang sabil.

The doctrine

The doctrine of sjahid is paired with that of prang sabi — the holy war — and the paradijs (paradise). A Muslim who fell in the prang sabi became a sjahid — a martyr of the faith — and went to the paradijs. The widow of Teungkoe Asan Oeleë Toetooë put the doctrine explicitly to Schmidt: her husband “in de heilige strijd was gevallen door zijn eigen vrije wil; u was slechts het werktuig in Allah’s hand, dat hem het paradijs deelachtig deed worden.” Schmidt, on this doctrine, was merely the instrument in Allah’s hand by which her husband had been granted the paradijs.

The sjahid and the inheritance

The sjahid status of the fallen was the doctrinal inheritance of the next generation. Tgk. Tjhi Ma’at — whose father Tgk. Mat Amin had fallen as a geloofsgetuige at Aneu Galong — refused submission on the grounds that “Zijn Vader was als geloofsgetuige gevallen, hij zou in diens voetstappen treden.” The sjahid status of the father made submission impossible for the son: the son would follow in the father’s footsteps, become a sjahid himself, and join the father in the paradijs.

The sjahid and the relics

When the corpse of Tgk. Tjhi Ma’at was carried out to Tangsé, “de bevolking van Tangsé liep uit naar de begrafenis. Het verband en de doeken, waarin het lijk was gewikkeld, werden in honderden stukjes gescheurd en meegenomen als heilige reliquiën.” The tearing of the relics is the book’s quiet acknowledgement that the sjahid’s death, far from extinguishing the doctrine, made it a permanent feature of the country’s religious memory. The sjahid’s relics would protect their bearers; the doctrine of prang sabi had passed from the living resisters into the material culture of the bevolking.

Significance

The sjahid is significant in Oom Ambon van het K.N.I.L. as the religious framing of the death of the Tiriō resistance leaders. The book’s argument is that the sjahid status of the fallen was the doctrinal inheritance of the next generation, and that the sjahid’s relics made the doctrine a permanent feature of the country’s religious memory. The sjahid is therefore the book’s marker of the religious dimension of the Aceh War — the dimension the K.N.I.L. could not, in the end, defeat by arms alone.

Account from Atjeh by H.C. Zentgraff (1938)

Zentgraff’s account is the fullest treatment of the sjahid in the Atjeh-oorlog corpus. In die harde dagen voor den Atjeher maar twee mogelijkheden: mèl of sjahid. Deze twee woorden hebben het lot van tienduizenden Atjehers bepaald. One says: Pang Agam mèl in Lho Soekon, and Teukoe X was sjahid at the Wojla — mèl of sjahid, entweder oder.

The burial rite

Is iemand als sjahid gevallen, dan heeft zijn lijk het gewone ceremonieel der dooden niet noodig omdat hij een der uitverkorenen van Allah is. Dus wordt het lijk van den sjahid niet gewasschen, noch gebaad, en er wordt aan geen ander voorschrift van den godsdienst de hand gehouden dan dat van de kiblat, de richting naar welke de Mohammedaan zich keert voor het gebed, dus naar Mekka. The body of Tjoet Ali — sjahid geworden op 25 May 1927 — was buried vlak vóór het marschbivak Kandang, met zijn gelaat naar Mekka. Want Gosenson wist, wat een eerlijk en dapper tegenstander toekomt.

The Tiro-oelama’s as sjahid

The Tiro-oelama’s vrijwel allen kozen den dood boven de onderwerping, en zij vielen allen als sjahid: Tgk. Mat Amin at Aneukgalong on 28 March 1896; Tgk. Majet at Tangsé on 5 September 1910; Tengkoe di Boekit and Habib Tjoet on 21 May 1910; Habib Teupin Wan in September 1911; Tengkoe di Barat in October 1910, sjahid […] en het was Mosselman die hem tot geloofsheld maakte; Tjoet Meuthia at the Kroeëng Peutoeë overval on 25 October 1910 — de blanke vrouw met losgeraakte haren die tot elken prijs sjahid wilde worden; Tjoet Ali on 25 May 1927.

”Dit was Gods geheim”

The body of the holy Tengkoe Tjot Plieëng — killed by the patrol of luitenant Terwogt — showed no sign of decomposition after several days. Even Panglima Polim was summoned for identification and boog over het lijk dat niet stonk, te midden eener groep Atjehers die stom waren van eerbied. “Dit was Gods geheim”, said the old Polim to Zentgraff at their last meeting.

The oelama of Peureula

Er is geen oorlog, dus men kan geen sjahid (martelaar voor het geloof) worden, said the Oelama’s of Peureula in 1917; dacht het volk er anders over, deze oorlog zou in de latere jaren een geheel ander karakter hebben gehad.

Atjeh, door H.C. Zentgraff. Gedrukt bij Drukkerij “De Unie”, 1938, Batavia.

The passage

Van Kol’s words were: “Wanneer die Atjehsche voorvechters in ‘t witte doodskleed gehuld met de armen over de borst gekruist zich kalm laten neerschieten, dan moeten wij eerbied hebben voor zulke mannen, die door andere drijfveeren dan kwaadwilligheid worden gedreven, en erkennen, dat zij die zóó weten te sterven voor hunne overtuiging — al mocht die niet de onze zijn — werkelijke jahid’s zijn, getuigen en martelaren van hunne liefde voor godsdienst en vaderland.”

The gloss he supplied — “getuigen en martelaren,” witnesses and martyrs — is the correct sense of the Arabic root, shahīd signifying both the witness and the one who dies in the path of God. The white shroud (wit doodskleed) and the crossed arms describe the ritual preparation of the Acehnese fighter who had vowed himself to death in the holy war.

Account from Land en Volk van Atjeh Vroeger en Nu

Acehnese aspiration to die as a martyr in the holy war; oelamas preached the glories of dying as a sjahid. The last young Teungkoe Tirò died as a sjahid on 9 December 1911 - he ‘wanted to die as a sjahid’.

Source: J. Jongejans, Land en Volk van Atjeh Vroeger en Nu (Baarn: Hollandia Drukkerij N.V., c. 1938), pp. 371, 374.

Sources

Oom Ambon van het K.N.I.L., by G. W. T. Dames, Maj. Inf. K.N.I.L. b.d. (‘s-Gravenhage: Koninklijke Bibliotheek, 1954), chapter “De colonne Schmidt.”

Atjeh in de Tweede Kamer: Debatten bij de behandeling der begrooting van Nederlandsch-Indië voor 1898, uitgave van de Sociaaldemokratische Arbeiderspartij in Nederland (Amsterdam: J. A. Fortuijn, 1897). Koninklijk Instituut voor de Tropen, Br P95-178, pp. 11–12.

Acknowledgement of sources. This article combines material from the publications cited above; the material newly added derives from Atjeh in de Tweede Kamer (Amsterdam: J. A. Fortuijn, 1897) and Een strijd in Atjeh (Rotterdam: N.V. Drukkerij Korteweg for the Vereeniging „SIMAVI”, 1934). Dutch passages are quoted in the original with an English rendering.

Land en Volk van Atjeh Vroeger en Nu, by J. Jongejans, Oud-Resident van het Gewest Atjeh en Onderhoorigheden, with a foreword by Dr. H. Colijn (Baarn: Hollandia Drukkerij N.V., c. 1938), pp. 371, 374.

tags	concept, religious, acehnese, resistance, islam, religion, achehnese, aceh-war, martyrdom, terminology
aliases	Sjahid, shahid, geloofsmartelaar, martyr of the faith, Jahid, jahid's, martyr of the prang sabil

Explorer