The Bakongan klewangaanvallen of 1905 — de patrouille van luit. Donner in 1905 — were the klewangaanvallen in which luitenant Donner’s brigade, verdeeld in twee groepen, was verrast en vrijwel in de pan gehakt by Acehnese at kampong Rambong and Sibade in the same night. The groep under Donner himself lost ten dead of sixteen militairen; the other groep lost thirteen; alle karabijnen verloren gingen. The dubbele grafzerk at the cemetery of Bakongan — van onder tot boven, en in twee rijen, bedekt met de namen der dooden — preserves their names. Op dergelijke verrassingen moet in dat deel der Westkust altijd worden gerekend: de patrouille-Grünefeld (March 1926), de patrouille-Wiarda, de patrouille-Paris (at Sapé, where de Jav. maréchaussée Kromodikoro die, zwaar gewond, het commando overnam en het restje der brigade tot standhouden wist aan te vuren) — all belong to the same chronicle.
The patrouille of luit. Donner, 1905
Men vindt te Bakongan op het kerkhof een dubbele grafzerk, van onder tot boven, en in twee rijen, bedekt met de namen der dooden van de patrouille van luit. Donner in 1905. Die patrouille, verdeeld in twee groepen, marcheerde in verschillende richtingen. Op denzelfden nacht werden, in kampong Rambong en bij Sibade, beide groepen verrast en vrijwel in de pan gehakt. De groep onder luit. Donner verloor, met haar commandant, tien dooden van de zestien militairen, de andere groep zelfs dertien man, terwijl alle karabijnen verloren gingen.
The cemetery caption, transcribed by Zentgraff from the photograph, preserves the names of the dead — NN. Sergt. Wongsokaruo N. 18383; Luit. J.J. Donner; Eur. Fus. Lenkman N. 52420; Eur. Sergt. W.W. Soest N. 47563; Eur. Fus. A. Detjer N. 54284; Inl. Korp. Kasmoredjo N. 40090; Eur. Fus.-Fus. E. Levens 40971; Inl. Fus. Bond N. 7207; Eur. Fus. Porte N. 55042; Inl. Fus. Su-erdikromo N. 46733; Eur. Sold. Z.V. Pl. Kopenhagen N. 541; Inl. Fus. Semina N. 57975; Inl. Fus. Massar N. 48260; Inl. Fus. Kariodimedjo N. 59271; Inl. Fus. Sanggali N. 61243; Nl. Fus. Tawinadi N. 60588; Ml. Fus. Salim N. 60102; Nl. Wongsonawi N. 60789; Ml. Fus. Aoes Wagud N. 58605; Inl. Fus. Djajawiromo N. 616103; Ml. Fus. Sarm N. 5093; Inl. Fus. Kartosentono N. 62855; en drie dwangarbeiders — at kampong Rambong and Sibade.
The patrouille-Paris disaster at Sapé
The same chronicle lists de patrouille-Grünefeld, in Maart 1926 van Singkel naar Troemon vertrokken, werd door gebrek aan waakzaamheid van een schildwacht bijna geheel afgemaakt, waarbij vijftien karabijnen verloren gingen. Zoo ging het ook met de brigade onder kapitein Paris; van eene fout van den commandant maakte de vijand bij Sapé gebruik. Men herinnert zich dat ongelukkige gevecht, waarbij Paris met bijna zijn heele brigade sneuvelde, en den heldenmoed van den Jav. maréchaussée Kromodikoro die, zwaar gewond, het commando overnam en het restje der brigade tot standhouden wist aan te vuren.
Significance
Vooral die van Seunagan, het traditioneele land van de klewangaanvallen, waren voor onze soldaten gevaarlijke tegenstanders. De Atjeher hier viel altijd aan met vollen inzet van zijn persoon, en vocht voor alles wat hij waard was, hetgeen niet weinig is te noemen. Zoo was hij vooral voor jonge soldaten een gevaarlijke vijand; wanneer een bende dier kerels, in hun zwarte oorlogskleeding, met de lange “peudeueng” zwaaiend, gillend op den troep invloog als duivels in eigen persoon, was de moreele uitwerking op de jongeren in onze gelederen zeer groot, zooals wij tot onze schade hebben ondervonden. The dubbele grafzerk at Bakongan — in twee rijen — is the monument of that klewang-war.
See Also
- Bakongan
- Seunagan
- Westkust
- Grünefeld
- Wiarda
- Paris
- Kromodikoro
- Batten
- Klaar
- Westkust resistance (1925-1927)
- Death of Tjoet Ali (1927)
- Klewang
- Peudeueng
- Aceh War
- 1905
- 1926
Source
Atjeh, door H.C. Zentgraff. Gedrukt bij Drukkerij “De Unie”, 1938, Batavia. OCR-filename: 20260709_002148_DLP-81-Atjeh_OCR.txt.