The baris-Laksamana (also oeris-Laksamana; Atj. laqseumana) is the magic circle drawn around a livestock-stall to protect the animals from diseases, wild animals, and other dangers — a practice attested across Sumatra (and beyond), used by the Atjehnese (Atjehers), Malays and Gayo under the same name. The term, despite Skeat’s folk-etymology “Admiral’s Line,” does not refer to an admiral but to the magic circle that Laksamana — in the old Hindu epic Ramayana — drew around Rama’s wife Sita before leaving her, to protect her from Rawana, the demon-prince of the realm of Langkapoera. The practice is recorded in Kreemer’s *De Karbouw* ([[1956)]] (p. 172) — citing his *Atjeh* (vol. I, p. 312; vol. II, pp. 586 vg., 661 nt. 2) and Djajadiningrat’s Atjehsch-Ned. Wdbk. i.v. laqseumana.
The practice
The baris-Laksamana passage in De Karbouw (p. 172) reads:
“Op geheel Sumatra, en waarschijnlijk ook daarbuiten, bestaat het gebruik, om zijn stalvee tegen allerlei gevaren (ziekten, wilde dieren, enz.) te beveiligen, door de stal te isoleren middels een magische kring. Daarbij behoort steeds een bepaald, Arabisch klinkend, bezweringsformulier (doea). Zulk een magische kring of streep kan men tot stand brengen door een eenvoudige kras over de grond, of door een touw, of stengel, dan wel met behulp van steentjes, rijstkorrels, of water. Ja zelfs kan worden volstaan, met een viertal belezen witte stenen, die op ceremoniële wijze, op een stil ogenblik (b.v. te middernacht) aan de vier hoeken van de stal worden geplaatst. De naam oeris- (of baris-) Laksamana, die zowel bij Maleiers, als Atjehers, als Gajo’s voor zulk een toverkring gangbaar is, betekent niet ‘Admiral’s Line’, zoals W. W. Skeat meent, maar doelt op de toverkring, die Laksamana, volgens het oude Hindoese heldendicht Ramajana, om Rama’s vrouw Sita trekt, vóórdat hij haar verlaat, om haar tegen Rawana, een demonenvorst van het rijk Langkapoera te beschermen.” The structural elements are:
- Distribution: across all of Sumatra, and probably beyond; used by Malays, Atjehers, and Gayo under the same name.
- Function: to isolate stall-livestock from all kinds of dangers — diseases, wild animals, etc.
- Material form: the circle can be drawn as (a) a simple scratch on the ground, (b) a rope, (c) a plant stem, (d) pebbles, (e) rice-grains, (f) water, or (g) simply four consecrated white stones placed ceremonially at the four corners of the stall at a quiet moment (e.g. at midnight).
- Accompanying incantation: an Arabic-sounding formula called doea.
- Etymology: not “Admiral’s Line” (as Skeat thought), but a reference to the magic circle that Laksamana drew around Sita in the Ramayana, to protect her from Rawana, the demon-prince of Langkapoera.
The Ramayana etymology
The rejection of Skeat’s folk-etymology is significant. Skeat in Skeat’s Malay Magic ([[1900)|Malay Magic]] (p. 156) had interpreted baris-Laksamana as “Admiral’s Line” — taking laksamana in its later Malay sense of “admiral.” Kreemer corrects this: the term refers to Laksamana (Lakshmana), the brother of Rama in the Ramayana, who in the epic draws a protective magic circle around Sita before leaving her, to protect her from Rawana (Ravana), the demon-prince of Langkapoera (Lanka). The magic circle around the livestock-stall is thus a re-enactment of Laksamana’s protective circle around Sita, and the term documents the survival of the Ramayana narrative into the magical practice of Muslim Sumatra — a survival that is the more remarkable for being explicitly cited in the name of the rite.
Significance
The baris-Laksamana is significant for the encyclopedia of Acheh history as a documented instance of the survival of Ramayana-derived magical practice into the Muslim-Atjehnese village complex — a survival attested by the very name of the rite, which refers explicitly to Laksamana’s protective circle around Sita. The rite is documented in Kreemer’s *Atjeh* (vol. I, p. 312; vol. II, pp. 586 vg., 661 nt. 2), in Djajadiningrat’s Atjehsch-Ned. Wdbk. i.v. laqseumana, and in Skeat’s Skeat’s Malay Magic ([[1900)|Malay Magic]] (p. 156), and is re-cited in *De Karbouw* (p. 172). The rite also exemplifies the wider Sumatran pattern, visible also in the *poephon blang* field-consecration rite and in the teungkoe meunasah’s ritual-slaughter complex, in which Islamic ritual forms (the Arabic-sounding doea incantation, the use of consecrated white stones) were layered onto a pre-Islamic substrate of magical practice (the Ramayana-derived circle).
Sources
De Karbouw — Zijn betekenis voor de volken van de Indonesische Archipel, by J. Kreemer (‘s-Gravenhage / Bandung: N.V. Uitgeverij W. van Hoeve, 1956), p. 172.
Malay Magic, by W. W. Skeat (London: Macmillan, 1900), p. 156. Atjèh, by J. Kreemer, vol. I (1922), p. 312; vol. II (1923), pp. 586-587, 661 nt. 2. Atjehsch-Nederlandsch Woordenboek, by Hoesein Djajadiningrat, i.v. laqseumana. Malay-English Dictionary, by R. J. Wilkinson, i.v. laksamana.