The Kawaj XVI — “the Sixteen” — was the federation of sixteen Westkust chiefs tributary to the keudjeuroeën Tjhïʼ of Meulabôh, originally a tax-collection district created by the Sultan of Atjeh in 1760 (Mohammedan year 1185) and later transformed by Dutch intervention into a territorial chieftaincy under Teukoe Tjhï’ Meulabôh. De Buitenbezittingen insists that the two Kawaj XVI’s — the historic fiscal circle and the later territorial landschap — are “in werkelijkheid dus heel iets anders” — in reality quite different things — though they share the same name.
The fiscal origin of 1760
In the year 1185 of the Mohammedan era (approximately 1760 AD), the handbook records, “maakten zestien hoofden uit het Meulabôhsche, onder geleide van een voornaam handelaar van die havenplaats, hunne opwachting bij den Sultan, die hun, tegen belofte van geregelde schatting, brieven van erkenning (sarakata’s) uitreikte.” Their conductor was appointed the Sultan’s customs-collector — belastinggaarder des Sultans — “met den titel keudjeuroeën Tjhïʼ, aan wien deze hoofden dus hunne schatting moesten afdragen.” The sixteen included the keudjeuroeëns of Wojla, Boebôn, and Seunagan (with the oelèëbalang-tjoet of Seunagan), the three dato’s of Meulabôh, and “eenige hoofden uit het stroomgebied der kr. Meureubôh,” some of whom “géén territoriaal gezag bezaten, doch alleen in- en doorvoerrechten hieven” — held no territorial authority but only transit and import duties. Also included was the Panghoeloe-Sidik, charged with collecting the Sultan’s dues on Simeuloë, which thereby became tributary to the Tjhïʼ of Meulabôh. Other Westkust chiefs later received their own sarakata’s but were not subordinated to this collector; “ter onderscheiding werd daarom diens invloedsfeer naar die 16 hoofden later aangeduid als Kawaj XVI.”
The territorial chieftaincy
The Tjhïʼ of Meulabôh “trachtte… ook territoriaal over deze 16 cijnsplichtige hoofden te matigen” — sought to extend territorial authority over the sixteen tributaries — succeeding with the three dato’s of Meulabôh but failing with the others. Dutch intervention transformed the situation entirely. “Wij begiftigden Teukoe Tjhï’ van Meulabôh als loon voor zijne diensten met territoriaal gezag, niet alleen de hem reeds onderworpen 3 dato-schappen, doch ook nog over een tot dusverre niet direct onder hem staand deel van het stroomgebied der kr. Meureubôh (behalve Beutông).” The newly created territory was still called, by historical resonance, the Kawaj XVI — “in werkelijkheid dus heel iets anders dan de Kawaj XVI, waarover hij vroeger belastinggaarder was.”
Not a Sagi
The handbook explicitly warns against any analogy to the federations of Groot-Atjeh. “Eene overeenkomst tusschen dit gebied en eene landschaps-federatie als de Groot-Atjehsche Sagi, welke men vroeger meende te mogen aannemen, bestaat dus in het geheel niet.” The Kawaj XVI was not a federation of equal chiefs under a Panglima Sagi, but a territorial chieftaincy under a single landschapshoofd whose title recalled, but did not reproduce, the old fiscal circle.
Parallel and contrast: the Kawaj XII
A similar institution arose inland, in the mountains between Beutông and Keumala Dalam (onderafdeeling Sigli): the Kawaj XII, twelve settlements of gold-seekers from Pedir and Groot-Atjeh, whose keudjeuroeëns were placed under a Sultan’s collector styled keudjeuroeën Tjhïʼ (here “Tjhïʼ” being read as mas, gold), who was to collect from each chief “1 boengkaj stofgoud” — one boengkaj of gold dust — annually. The Kawaj XII was extinguished in 1914, its territory partitioned between the onderafdeelingen Sigli and Meulabôh on account of depopulation caused by the cholera epidemic of 1878 and the decline of the gold workings.
See Also
- Teukoe Tjhï’ Meulabôh
- Keudjeuroeën
- Sarakata
- Sultans of Atjeh
- Meulabôh
- Simeuloë
- Seunagan
- Beutông
- Sagi
- Westkust van Atjeh
- Kawaj XII
- Sigli
Source
De Buitenbezittingen, Deel II, Aflevering 2: Atjeh en Onderhoorigheden, bewerkt door het Encyclopaedisch Bureau, Mededeelingen van het Bureau voor de Bestuurszaken der Buitenbezittingen (Weltevreden: Landsdrukkerij, 1917), pp. 54–55.