The building of the haven of Oleh-leh — the construction by the Dutch colonial state of the haven of Oleh-leh at the mouth of the Atjeh-rivier west of Kotta-Radja — was the principal Dutch-built harbour of the Atjeh coast, and the logistical foundation of the Atjeh spoorweg that connected the haven to the colonial capital. In the school-textbook narrative, the building of Oleh-leh is the staff history’s principal instance of the Dutch colonial state’s opbouwende (constructive) activity in Atjeh after the capture of the kraton of 24 January 1874.
The haven and the railway terminus
The Wijma school reader describes the haven of Oleh-leh as the western terminus of the Atjeh spoorweg and the principal Dutch haven of the Atjeh coast: “Niet ver van den mond der Atjeh-rivier is Oleh-leh, onze haven op kust van Atjeh, door ons aangelegd.” The haven was thus a Dutch-built installation at the mouth of the Atjeh-rivier, and the principal logistical connection between the Atjeh coast and the Indian Ocean shipping routes.
The school reader records the haven’s bustling activity: “Daar kan het nu al heel levendig wezen. Tusschenbeide verschijnt er een groote stoomboot. Een grooter of kleiner aantal schepen liggen op de reede, om troepen af te voeren of te brengen of allerlei noodige zaken te ontschepen. Prauwen voeren de goederen van de schepen naar den wal, waar deze door stoomkranen op het einde van de pier of landingsplaats geheschen worden. Rijen huizen staan niet ver van het strand; toko’s ontbreken niet. Officieren, soldaten en inlanders bewegen zich tusschen die gebouwen, en een menigte koelies zijn bezig, de aangebrachte goederen in de bergplaatsen te bezorgen of ze in de spoorwagens te laden.”
The spoorweg connection
The school reader records the spoorweg connection between Oleh-leh and Kotta-Radja: “Want een spoortrein rijdt eenige malen daags heen en terug van hier naar Kotta-Radja.” The Oleh-leh–Kotta-Radja spoorweg was thus the principal Dutch logistical connection between the haven and the colonial capital, with multiple daily services in each direction.
Significance
The building of the haven of Oleh-leh is, in the school-textbook narrative, the principal Dutch opbouwende activity in Atjeh after the capture of the kraton, and the staff history’s principal instance of the Dutch colonial state’s transformation of the Atjeh coast from a pre-colonial sultanate’s shore to a colonial logistical hub. The school reader’s emphasis on the haven’s levendig (lively) activity — with stoomboot, prauwen, stoomkranen, toko’s, officieren, soldaten, inlanders and koelies — frames Oleh-leh as the staff history’s principal instance of the colonial opbouw (construction) that the school reader sets against the fanatiek resistance of the Atjeh-oorlog.
See Also
- De Kleine Oosterling
- Oleh-leh
- Oelèë Lheuë
- Atjeh-tram
- Atjehsche Staatsspoorwegen
- Kotta-Radja
- Atjehrivier
- Capture of the Kraton (24 January 1874)
- 1874
Source
De Kleine Oosterling — Iets uit de Geschiedenis van Nederlandsch-Indië. Leesboekje voor de Lagere Scholen, door J. Wijma, Tweede Druk (Kampen: Laurens van Hulst, 1901), Les 38 (“Een nieuwe stad”).